Verzoening

shlomo-sand-medium

Joods ben ik niet, maar het Nieuw Israëlietisch Weekblad (NIW) koop ik regelmatig en lees ik met plezier van a tot z.

Of het nou gaat over de geschiedenis van de Joden in Spanje vanaf het rampjaar 1492; het vertrek van Job Cohen als burgemeester van Amsterdam; de film Lebanon van Samuel Maoz die zich volledig in het binnenste van een tank afspeelt; of de ‘kruimel-neurose’ van Bloeme Evers-Emden, grappig geïllustreerd met de inhoud van een gemiddeld gootsteenkastje.

Ziehier een greep uit de onderwerpen van NIW editie 23 die gisteren verscheen en die al een beetje in het teken staat van Pesach (Joods Pasen), waarin de uittocht uit Egypte ten tijde van de Farao’s wordt herdacht.

Nu ben ik onlangs begonnen in het controversiële boek van de Israëlische historicus Shlomo Sand, The Invention of the Jewish People. Daarin vertelt Sand hoe na de Zesdaagse Oorlog van 1967 een golf van archeologische opgravingen op gang komt in de zojuist veroverde gebieden, waaronder Oost-Jeruzalem en tal van historische Bijbelse plaatsen.

De resultaten van die opgravingen worden pas laat en dan alleen mondjesmaat over het voetlicht gebracht, omdat ze de geschiedenis zoals die beschreven is in het Oude Testament vaak niet ondersteunen of zelfs ondermijnen.

De uittocht uit Egypte, vertelt Sand, heeft in archeologisch opzicht geen sporen nagelaten. Als hij al heeft plaatsgevonden, want ten tijde van de uittocht strekte Egypte zich uit tot voorbij het gebied dat nu Israël heet. Er kon dus eigenlijk helemaal geen sprake zijn van een uittocht uit Egypte. En nergens in de Egyptische annalen is een verwijzing te vinden naar een opstand van een Joodse bevolkingsgroep.

Daar zat ik nou over na te denken, terwijl ik het NIW las. Hoe moet je die twee dingen met elkaar verzoenen: de traditie van Pesach, die al duizenden jaren in ere wordt gehouden, en hedendaags wetenschappelijk onderzoek, dat de historische basis van die traditie lijkt te ondermijnen.

En voor de volledigheid: hetzelfde geldt, precies zo, voor de verhalen die de basis vormen van tradities in Christendom en Islam.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s