De rugzak van Cézanne

rugzak-van-cezanne-medium

Ik heb een zwak voor Time/Life boeken, al sinds mijn eerste bijbaantje bij Proost en Brandt in De Meern, tegenwoordig “Partner in Papier”, destijds óók distributiecentrum van Time/Life boeken.

Grote, degelijke boeken, bijna altijd deel uitmakend van reeksen die de argeloze consument moesten verleiden ze allemáál te kopen. Toegankelijk geschreven voor een groot publiek gingen ze over de aarde, religie, zoölogie, sterrenkunde, esoterie, kunst.

Puur geluk dus dat ik bij de plaatselijke kringloopwinkel De wereld van Cézanne aantrof, deel uitmakend van de Bibliotheek der Kunsten. Voor €1,75 mocht ik dit bijzonder gave, zonder twijfel nooit gelezen exemplaar uit 1971 het mijne noemen.

Geen weldenkend mens zal willen pronken met een deel uit de Bibliotheek der Kunsten. De rug ziet er verschrikkelijk uit, met goudkleurige letters op iets dat op zwart kunstleder lijkt. En de inhoud? Auteur van De wereld van Cézanne is een zekere Richard W. Murphy die voor het schrijven van dit boek “in Parijs en in de Provence verbleef, waar hij metterdaad alle plaatsen bezocht die Cézanne geschilderd had”.

Zo’n opmerking boezemt niet direct vertrouwen in, maar dat wordt ineens goedgemaakt door de betrokkenheid van de beroemde H.W. Janson als adviseur. Als het binnenwerk van het boek dan ook nog printed in Italy blijkt, bij Arnoldo Mondadori in Verona, dan is iedere twijfel weg en waan ik mij voor €1,75 spekkoper.

En het blijkt, inderdaad, een ongelooflijk mooi boek.

Eén van de meest bijzondere illustraties is de foto hierboven, waarop de schilder met rollen linnen en verfdoos met penselen bepakt onderweg is, ofwel om een tafereel in de buitenlucht te schilderen, ofwel om thuis de maaltijd te gebruiken.

Vanaf pakweg z’n veertigste tot aan z’n dood zevenentwintig jaar later heeft Cézanne alleen nog maar gewerkt (een workaholic zou zo iemand nu heten). Een aantal op het eerste gezicht weinig opzienbarende thema’s pakte hij onvermoeibaar op, keer op keer.

Zoals de Mont Sainte-Victoire, dichtbij Aix-en-Provence, de vreemde berg die oprijst in het verder vlakke Provençaalse landschap en die Cézanne vaak geschilderd heeft. “Als ik mijn ezel een meter opschuif, dan ziet het er totaal anders uit” moet hij aan het eind van zijn leven hebben gezegd.

Waarom ik deze foto zo mooi vind? Niet alleen omdat het één van de zeer weinige foto’s is die van Cézanne gemaakt zijn. Ook niet omdat de “eenzame, doodsbange, moedige man” (aldus Murphy) met zijn onmogelijke karakter (sociaal een ramp, zouden we nu zeggen) er zo, tja, tevreden, bijna gelukkig uitziet.

Nee, het komt vooral door die hoekige rugzak, door die paar dingen die hij overal mee naartoe nam. Linnen, verf, kwasten.

Tegenwoordig gebruiken we soms de beeldspraak van een rugzak met ervaringen die we in ons leven opdoen en die we met ons meenemen, dag in, dag uit, of we willen of niet.

Stel dat we ons als Cézanne bij het meenemen konden beperken tot de dingen die er echt toe doen. Al het andere ’s ochtends thuis laten om het daar ’s avonds pas weer terug te vinden. Waar zouden we dan onderweg aan werken?

Een gelukkig 2012 gewenst!

9 gedachtes over “De rugzak van Cézanne

  1. oestha

    Ik sluit me bij de anderen aan.. prachtig verhaal, met een rake vraag op het eind.
    Is dat vooral ‘baard’ op zijn gezicht.. het lijkt wel een masker. Ik ken zijn schilderen wel, zijn levensverhaal niet en ben geneigd een biografie te gaan zoeken.
    Jij ook een geinspireerd 2012 gewenst, hou vol:-)
    hartelijk, van oestha.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s