Dreams of nature

paul-gauguin-medium

Onlangs gingen we – vanwege het mooie weer op de fiets – naar het Van Gogh museum. De tentoonstelling Dreams of nature, over het symbolistische landschap, was net geopend.

Op de benedenverdieping legden de vele dromerige landschappen het af tegen twee beroemde schilderen die broederlijk naast elkaar hingen: Paul Gauguin’s Visioen na de preek (1888) en Edvard Munch’s Melancholie (1894-96).

Op de bovenverdieping gebeurde iets soortgelijks met Vincent van Gogh’s Zaaier (1888) en Korenveld met maaier (1889).

Hoe kan het nou dat je op zo’n grote, mooie tentoonstelling tóch naar het bekende wordt toegetrokken en daar dan ademloos naar staat te kijken?

Een groot verschil tussen deze vier schilderijen en bijna alle andere schilderijen van Dreams of nature is dat er mensen op te zien zijn. Om precies te zijn, één mens, een eenling: Jacob bij Gauguin, de man op het strand bij Munch, de zaaier en de maaier bij van Gogh.

En er zijn nog meer overeenkomsten. Wat deze vier mensen gemeen hebben, is dat ze worstelen: Jacob met de engel, de man op het strand met zichzelf, de zaaier en de maaier met de omvang van de klus die ze, schijnbaar in hun eentje, moeten klaren.

Deze vier schilderijen lijken daarbij ook nog een ingewikkelder verhaal te vertellen. Jacob vecht met de engel, althans, in het visioen van de Bretonse vrouwen. Of is het net andersom? Heeft Jacob tijdens zijn eenzame worsteling zélf het visioen dat hij niet alleen is, dat hij wordt gadegeslagen?

Diezelfde dubbelzinnigheid zit ook in het verhaal van de man op het strand, de zaaier, de maaier.

De landschappen bij de rest van de tentoonstelling drukken van alles uit: naderend noodweer, de chaos van een levend bos, hoge bergtoppen, diepe afgronden, een leeg bankje, een eenzaam eiland, allemaal symbolen, inderdaad, symbolen die je ook als zodanig kunt herkennen, maar waarmee je je toch moeilijk kunt identificeren. Hoe anders is dat bij de worstelende eenling en het verhaal dat over die worsteling wordt verteld.

En dat is er de reden van dat zelfs dit stukje over deze vier schilderijen gaat in plaats van over al die dromerige landschappen waar het bij Dreams of nature natuurlijk allemaal om draait.

Dreams of nature is nog te zien tot en met 17 juni 2012.

4 gedachtes over “Dreams of nature

  1. Mooi stukje waaruit opnieuw blijkt dat de kunst door de beschouwer wordt gemaakt en de kunstenaar alleen maar wat verf op het doek smeert.
    (Wist niet dat je ook voor het van Goghmuseum schreef.)

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s