Stenen

sneeuwlandschap-met-de-oude-toren-medium

Een jaar of tien geleden was ik voor het eerst in Nuenen, het dorp vlakbij Eindhoven waar Vincent van Gogh van 1883-1885 woonde.

Ik zag de pastorie waar Vincent bij zijn ouders inwoonde, het vrijstaande huis van Vincent’s buurmeisje Margot Begemann met wie hij een verhouding had, het hervormde kerkje waar zijn vader dominee was, de korenmolen, lanen met populieren.

Vincent woonde aan de achterkant van de pastorie in de schuur. Vanuit de pastorietuin tekende en schilderde hij het uitzicht en daarop was in de verte de oude toren te zien, een eenzame lage toren die ooit hoorde bij een kerk.

Vanuit de voormalige pastorietuin, richting de plek van de oude toren, is nu niet veel meer te zien dan woonhuizen en winkels die het zicht op wat daarachter ligt ontnemen. Ik wist dat de oude toren niet meer bestond. Hij werd in 1885, het jaar van Vincent’s vertrek uit Nuenen, afgebroken. Maar ik was nieuwsgierig en zocht op een kaart naar de Tomakker, de begraafplaats naast de toren waar ook Vincent’s vader, die in 1885 stierf, begraven ligt.

En zo ontdekte ik dat de plek van de oude toren en de Tomakker nog bestaan, ingeklemd tussen een druk kruispunt en straten van een nieuwbouwwijk, een stukje wildernis bijna, piepklein en met een hek eromheen.

Jaren later bezocht ik de plek opnieuw. Het hek was neergehaald, platgestampt, je kon tussen de bomen en het struikgewas lopen, werkelijk overal lagen stenen. Een soort bakstenen, min of meer vierkant, niet erg mooi, ze lagen er voor het oprapen. Het waren stenen uit de fundering die toen werd opgegraven.

Dit voorjaar was ik er weer. En wat eerst een omheind en verwaarloosd stukje grond was, is inmiddels veranderd in een aangeharkte toeristische plek. Het grondplan van de oude toren wordt nu aangegeven met spiksplinternieuwe stenen.

Vanwaar deze herinneringen aan Nuenen? Afgelopen zaterdag heb ik voor vijf euro bij de plaatselijke kringloopwinkel het minstens twee kilo wegende Van Gogh en zijn weg – het complete werk gekocht. Deze uitgave uit 1985 van Meulenhoff bevat het volledige werk in chronologische volgorde, inclusief alle tekeningen.

Ik bladerde en weldra bevond ik me in Nuenen in december 1883. Het was winter. Vincent was net gearriveerd uit Drenthe. Zijn eerste tekeningen maakte hij vanuit de tuin van de pastorie. Terwijl ik dit stukje schrijf ligt het boek opengeslagen naast me op bladzijde 103 en kijk ik naar de mooiste van allemaal, althans als je het mij vraagt: Sneeuwlandschap met de oude toren.

Een gedachte over “Stenen

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s